Nazwa spółki cywilnej nie musi zawierać imion i nazwisk wszystkich jej wspólników - tak 14 września 2010r ostatecznie zawyrokował NSA, oddalając skargę organu podatkowego w sprawie oznaczenia podatników VAT dla celów podatkowych, która wcześniej była rozpatrywana przez WSA w Krakowie. Podkreślono jednocześnie, że z żadnych przepisów nie wynika, jaką nazwą powinna się posługiwać spółka cywilna.

Spór w sprawie dotyczył interpretacji podatkowej, o której wydanie zwrócili się przedsiębiorcy, prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Postanowili przyjąć nowego wspólnika, dokonując jednocześnie zmiany nazwy spółki ograniczając ją tylko do jednego nazwiska. Dokonano stosownej zmiany umowy spółki i aktualizacji w EDG. Nie mogli jednak dokonać stosownego oznaczenia spółki cywilnej jako podatnika VAT (NIP-2). W związki z powyższym, zostało wystosowane pytanie do fiskusa,czy Urząd Skarbowy słusznie wymusza aby nazwa spółki cywilnej zawierała imiona i nazwiska wszystkich jej wspólników,w konsekwencji odmawiając dokonania aktualizacji.

NSA potwierdził stanowisko wyrażone przez WSA stwierdzając, że "działanie organów skarbowych polegające na odmowie przyjęcia zgłoszenia o treści zgodnej z wpisem ewidencji działalności gospodarczej i żądanie uzupełnienia nazwy spółki o imiona i nazwiska wspólników wyłącznie dla potrzeb urzędu skarbowego (bez konieczności dokonywania zmian w ewidencji) a następnie usankcjonowanie powołanych działań wydaną w sprawie interpretacją jest niedopuszczalne."

O ile spółka cywilna powinna być oznaczona imieniem i nazwiskiem wspólników o tyle przedsiębiorstwo przezeń prowadzone może tak być oznaczone ale nie musi. Wspólnicy spółki cywilnej mogą przybrać dowolną nazwę, która jest synonimem prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa. Podobnie Sąd Najwyższy wskazał, że Należy odróżnić spółkę cywilną od przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę spółkę. O ile spółka cywilna powinna być oznaczona imieniem i nazwiskiem wspólników, o tyle przedsiębiorstwo przezeń prowadzone może też tak być oznaczone, ale nie musi. Wspólnicy spółki cywilnej mogą przybrać dowolną nazwę, która jest synonimem prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa.

W uzasadnieniu WSA czytamy: "Przypomnieć należy, że faktura VAT stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej: imiona i nazwiska lub nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy [§9 ust. 1 rozporządzenia MF z dnia 25 maja 2005r]. Z powyższych przepisów o podatku VAT nie sposób wywodzić jak należy konstruować poprawną i dopuszczalną dla potrzeb obrotu nazwę przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników spółki cywilnej. Obowiązek działania przedsiębiorcy pod firmą w przypadku spółki cywilnej oznacza, że firma nie przysługuje spółce cywilnej, lecz ich wspólnikom, z których każdy ma odrębną firmę, tj. imię i nazwisko. Posługiwanie się więc w obrocie nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników nie oznacza powstania odrębnej od wspólników struktury działającej na zewnątrz."

Spółka cywilna utworzona i działająca na podstawie przepisów art. 860-875 k.c., której celem jest prowadzenie działalności gospodarczej, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004r. o VAT jest podatnikiem podatku od towarów i usług (zatem podmiotem zobowiązanym do opłacenia podatku VAT jest sama spółka cywilna, a nie zaś poszczególni jej wspólnicy jako osoby fizyczne). Faktura VAT jest więc dowodem wykonania przez spółkę (a nie oddzielnie przez każdego ze wspólników tej spółki) konkretnej usługi, konkretnego dnia, na rzecz konkretnego podmiotu. Specyfika bowiem prowadzenia działalności gospodarczej wymaga wystawiania faktur przez nią jako jeden podmiot, posiadający przyznany mu numer NIP (identyfikacji podatkowej).

Na gruncie ustawy o VAT podatnikiem są również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, m.in. spółki cywilne. Ponadto jak zauważył NSA, na gruncie ustawy o NIP zgłoszenia dokonuje podatnik, czyli spółka cywilna. Składając właściwy dla spółek formularz, do którego dołącza tzw. NIP-D z imionami i nazwiskami wszystkich wspólników. Taka dokumentacja, według sądu, jest wystarczająca dla identyfikacji.

Zdaniem sądów orzekających w tej sprawie, skoro przepisy nie przewidują specjalnych wymogów co do nazwy spółki cywilnej, nie można domniemywać, że na gruncie prawa podatkowego powinna ona zawierać określone elementy. Sąd zauważył, że na fakturze wykazuje się dane podatnika, a tym jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy. To zatem spółka powinna być zidentyfikowana dla celów podatkowych.

Sygn. akt I FSK 1443/09

Sygn. akt I SA/Kr 1597/08 - Wyrok WSA w Krakowie